Niuklie̱r Pawɛr
Niukli̱e̱e̱r pawɛr ɛ gua̱a̱th in tuɔɔk enerji̱ thi̱n mi̱ wicwic. Kɛn ni̱kli̱e̱e̱r pi̱ciɔn kɛnɛ puciɔn la kɛn enerji̱ mi̱ di̱i̱t ɛ no̱o̱ŋ, kɛnɛ ɣöö ɛntäämɛ ni̱kli̱e̱e̱r pawɛr pi̱lani̱ la̱tkɛ thermal enerji̱ min ca ka̱m raar ɛ yuraniöm ni̱kli̱e̱e̱r pi̱ciɔn kɛ no̱o̱ŋdɛ kɛɛ elektrikthi̱ti̱. Rɛy la̱t ni̱kli̱e̱e̱r pi̱ciɔn, neutrɔni̱ bi̱ kɛn röm kɛ yuraniöm ni̱kli̱ö, bɛ cu nööŋni̱ kɔnti̱röl cɛɛn riakciɔn min no̱o̱ŋ lëth enerji̱, bɛ cu nööŋni̱ i̱thtiem, kɛnɛ ɣöö bɛ turbain jakä lät, bɛ cu nööŋni̱ i̱lɛkti̱rikthi̱ti̱. Mi̱ pa̱a̱rkɛ jɛ kɛ tradi̱ciɔnal pöththi̱l pi̱e̱e̱l pawɛr pi̱lani̱, ni̱kli̱e̱e̱r pawɛr pi̱lani̱ tekɛ mi̱ tɔt mi̱ bä raar kɛnɛ ɣöö /cɛ ga̱thni̱ gi̱ri̱naɣɔth kɛnɛ atmɔthi̱pi̱e̱e̱r pöllutanni̱ nööŋ, min jak kɛ kä lät wi̱i̱muɔ̱ɔ̱n kɛɛliw. Cieŋni̱ min, ni̱kli̱e̱e̱r enerji̱ jɛn bä cua guic i̱ ɛ ta̱a̱ enerji̱ mi̱ bɛc ɛlɔ̱ŋ cie jɛn tëkɛ radiöɣɛktib mati̱riali̱ kɛnɛ ni̱kli̱e̱e̱r riakciɔni̱. Niukli̱e̱e̱r pawɛr puɔ̱nydɛ ɛ tɛknölöji̱ mi̱ göl ɛlɔ̱ŋ, kɛnɛ ɣöö mi̱ /ka̱nɛ la̱t ɛ gɔaa, jɛn dɔ̱ŋ bɛ cu nööŋni̱ akcidɛni̱ ti̱ di̱t, bɛ cu nööŋni̱ mi̱ bɛc bɛc kä naath kɛnɛ gua̱a̱th in tekɛ thi̱n.
Rɛy ni̱ki̱li̱e̱e̱r enerji̱ inda̱thti̱ri̱, thi̱knal ai̱thölɛtɔri̱ lätni la̱t mi di̱i̱t ɛlɔ̱ŋ. Ɛn thi̱knal ai̱thölɛtɔr ɛ duŋ mi̱ la gaŋkɛ kuak i̱lɛkto̱nikni̱. Jɛn derɛ lät ɛ gɔaa kɛ dääk thi̱knal min ca la̱th rɛydɛ kä thi̱knal in bä raar, kɛ ga̱ŋ kä min bi̱ tuɔɔk kɛnɛ min bɛ ya̱r. Rɛy ni̱kli̱e̱e̱r enerji̱ inda̱thti̱ri̱, ɛn la̱t duŋ thi̱knal ai̱thölɛtɔri̱ ɛ mi̱ gɔaa ɛlɔ̱ŋ. Jɛn /cɛ kuak gaŋ kärɔ̱, duŋni̱ ɣöö bä jakɛ ni̱ ɣöö bi̱ ni̱kli̱e̱e̱r enerji̱ thi̱thtɛm lät ɛ gɔaa kɛnɛ mi̱ cuŋ.
Min nhiam, thi̱knal ai̱thölɛtɔri̱ lätdɛ la̱t mi̱ di̱i̱t rɛy ni̱kli̱e̱e̱r enerji̱ inda̱thti̱ri̱, cie ni̱kli̱e̱e̱r enerji̱ thi̱thtɛmni̱ tekɛ ti̱ di̱t ti̱ görkɛ ɛlɔ̱ŋ kɛ kui̱ kä ɣöö bɛ cuɔ̱ŋ ɛ gɔaa kɛnɛ ŋa̱thdɛ ɛn thi̱knal tra̱ni̱thmi̱ciɔn. Thɛnthɛri̱ ti̱ gööl kɛnɛ kɔnti̱röli̱ rɛy ni̱kli̱e̱e̱r enerji̱ thi̱thtɛmni̱ go̱o̱r kɛnɛ i̱ ba thi̱knali̱ ja̱k kɛ gua̱a̱dɛ kɛ lärɛ i̱ bɛ lät ɛ gɔaa kɛnɛ ga̱ŋ ni̱kli̱e̱e̱r riaktɔri̱. thi̱knal ai̱thölɛtɔri̱ derɛ thi̱knali̱ ti̱ti̱ da̱a̱k ɛ gɔaa, gaŋɛ min bi̱ tuɔɔk kɛnɛ jɔw, kɛnɛ ɣöö bɛ cu nyothni̱ ɣöö bi̱ ni̱kli̱e̱e̱r enerji̱ thi̱thtɛm cuɔ̱ŋ ɛ gɔaa kɛnɛ ɣöö bɛ cu tekɛ ga̱ŋ.
Min rɛwdɛ, thi̱knal ai̱thölɛtɔri̱ bä lätdɛ mi̱ di̱i̱t rɛy kuakni̱ ga̱ŋ rɛy ni̱kli̱e̱e̱r enerji̱ inda̱thti̱ri̱. Niukli̱e̱e̱r enerji̱ kuakni̱ kɛn ni̱ ciaaŋ la tekɛ rɛy gua̱thni̱ ti̱ bɛ̈c bɛ̈c ce̱tkɛ lëth mi̱ di̱i̱t, pi̱rɛjɛr mi̱ di̱i̱t, kɛnɛ radiacin, min la go̱o̱r ni̱ ɣöö bi̱ kuak kulɛ cuɔ̱ŋ ɛ bum kɛnɛ ɣöö bi̱ kuak kulɛ jääny. thi̱knal ai̱thölɛtɔri̱ derɛ lät ɛ gɔaa kɛ dääk elektrik röm kam input kɛnɛ output thi̱knali̱, gaŋ kuakni̱ kä ɣöö bi̱kɛ ben raar kɛnɛ ɣöö bi̱kɛ ya̱r. Nɛmɛ ɛ mi̱ gɔa ɛlɔ̱ŋ kɛ ga̱ŋ läätdä ni̱ki̱li̱e̱e̱r enerji̱ i̱kui̱pmɛn kɛnɛ rëp teekädɛ min lätdɛ.
Mi ma̱tkɛ thin, thi̱knal ai̱thölɛtɔri̱ kä derɛ rɔ rep bä kɛ ga̱ŋ kɛnɛ ŋa̱th duŋ ni̱kli̱e̱e̱r enerji̱ thi̱thtɛmni̱. Kä ga̱ŋ ni̱kli̱e̱e̱r enerji̱ thi̱thtɛm ɛ mi̱ gɔa mi̱ /ca de pa̱l ruëëc ɛni̱ gua̱a̱th, kɛnɛ la̱tdɛ kɛɛ thi̱knal ai̱thölɛtɔri̱ derɛ riɛk in dee tuɔɔk kä thi̱thtɛm jakä kuiy. thi̱knal ai̱thölɛtɔri̱ gaŋkɛ rëp thi̱knali̱ tin ci̱ duer kɛ dääkdiɛn kɛnɛ ga̱ŋ thi̱knali̱ tin jäl, kɛ kui̱c ɛmɔ bɛ cu nyoth i̱ tekɛ ŋa̱th kɛnɛ ga̱ŋ duŋ ni̱kli̱e̱e̱r enerji̱ thi̱thtɛmni̱. Beijing Pinghe guicɛ ni̱ thi̱knal intɛrpi̱e̱th mödi̱li̱ tin di̱t-ɛlɔ̱ŋ kɛnɛ ɣöö cuɛ thärti̱pi̱këcini̱ ti̱ ŋuan jiek rɛy wecmuɔ̱ɔ̱n kɛɛliw kɛ kui̱ ga̱ŋ ce̱tkɛ CE, FCC, IECEx, T ü V, ɛkw.
